یکشنبه, 28 بهمن 1397

هفته‌نامه شماره 548:  15 بهمن1397

سرانه فضای‌ سبز هر سیرجانی 20 مترمربع است
گفت‌و‌گوی پاسارگاد با مدیرعامل سازمان فضای‌سبز شهرداری سیرجان
- گروه‌شهر
«مشکل اصلی سازمان فضای‌سبز مشکل مالی است. در حال حاضر چیزی در حدود 4 میلیارد و 360 میلیون تومان بدهی داریم. یعنی از پیمانکاران مختلف، مغازه‌داران سطح شهر، هرکجا که حساب کنید ما بدهکار هستیم. خب این قاعدتا روی کیفیت کار سازمان تاثیر می‌گذارد» این‌ها را مهندس حسن باقری مدیرعامل سازمان فضای‌سبز شهرداری سیرجان می‌گوید. او از گسترش فضای‌سبز و کمبود نیروهایش می‌گوید اینکه چگونه 163 نیرو می‌توانند تمام فضای‌سبز سیرجان را نگهداری کنند. اگرچه موضوع مصاحبه پیرامون توسعه فضای‌سبز بود اما در ادامه  بحث‌های دیگری هم پیش آمد.
- شنیده‌ایم در شورای حفاظت از منابع آب، تصمیم بر توقف توسعه فضای‌سبز در شهر گرفته شده است، این خبر صحت دارد؟
در آن جلسه بنده حضور داشتم بحثی در رابطه با بحران آب به وجود آمد و قرار بر این شد شرایط را به سمت و سویی ببریم که از فضاهای سبزی که منابع آب زیادی استفاده می‌کنند مانند چمن جلوگیری کنیم. البته بخش‌هایی از شهر که در اولویت چمن هستند مثل پارک ملت، مسافر این‌ها شرایطی دارند که ما به هیچ وجه نمی‌توانیم در قضیه چمن نگاه دیگری داشته باشیم. اما در جاهای دیگر که چمن کاشته شده است، اگر چمن مشکل پیدا کرد به دلیل وضعیت آب دیگر ترمیم چمن را نداریم. اینکه توسعه فضای‌سبز متوقف شود نبوده است و قرار شد توسعه فضای‌سبز با اولویت‌بندی و مهیا شدن زیرساخت‌ها انجام شود. چون ما الان جاهایی داریم مثل آن طرف بلوار شاهد یا  شهرک سمنگان یا جاهای دیگر که نمی‌توانیم از حالت توسعه خارج کنیم چون این‌ها نیاز به فضای‌سبز دارند.
- منظورتان از زیرساخت‌ها چیست؟
زیرساخت لازم برای آبیاری توسط آب غیرشرب. ولی اینکه ما به صورت کامل بتوانیم تمام قضیه توسعه را متوقف کنیم وجود ندارد، ضمن اینکه باید از درختانی استفاده کنیم که با شرایط اقلیمی ما سازگار باشند خصوصا با کم‌آبی سازگار باشند که این عمل هم در حال حاضر دارد در سازمان انجام می‌شود.
- مثلا چه گونه‌هایی؟
پیشنهاد فضای‌سبز درخت زیتون تلخ است که به شدت با شرایط اقلیمی اینجا سازگارست، درخت توت، سوزنی‌برگ‌ها، سرو، زبان گنجشک درختانی هستند که مورد تایید وزارت کشور هستند چندین سال است که داریم از این‌ها استفاده می‌کنیم.
- به نظر می‌آید در سال‌های گذشته درختانی که کاشته شده‌اند مناسب اقلیم سیرجان نبوده است، مثلا یک برهه‌ای آمدند اکالیپتوس کاشتند که هر سال دارد مشکل ایجاد می‌کند، مگر کار کارشناسی در زمینه انتخاب گونه‌ها انجام نمی‌شود؟
این موضوعی که شما می‌گویید کاملا درست است در برهه‌ای از زمان این اتفاق افتاد. البته نمی‌شود گفت فلان درخت بد است. چون هر درختی که با هر شرایطی در هر اقلیمی وجود دارد همه‌اش خوبی است اما نیاز بود در این شهر با توجه به اقلیمی که دارد درختان سازگارتر با این محیط کاشته شود. ما عمده مشکلات‌مان در فضای‌سبز با دو درخت است؛ درخت نارون و اکالیپتوس. نارون به دلیل آفت‌پذیری بسیار بالایی که دارد هزینه زیادی می‌برد. در یکی دوسال اخیر تمام برنامه سازمان این بوده که حفظ این درخت به عنوان اولویت اول ما قرار بگیرد، اگر الان به تیم کارشناسی ما بگویند اولویت بین این دو درخت کدام است، اکالیپتوس را انتخاب می‌کنند چون اگر در این شهر امروز نارون نبود بطور حتم سمی که به خورد این شهر می‌رفت یک عدد بسیار کم بود. هرچند از دو سه سال اخیر طبق برنامه‌ریزی که شده میزان سم از 5 هزار لیتر در سال به حدود 4100 لیتر رسیده و  800-900 لیتر کاهش پیدا کرده است. اکالیپتوس درخت خوبی است اما شاید برای فضای شهری آنقدر جوابگو نباشد دلیلش هم بحث ریشه‌ها و شکندگی آن است. دو سال پیش هم خیلی مباحث راجع به آن به وجود آمد و حتی فرمانداری مصوبه‌ای در خصوص حذف آن داشت،  اما هدف سازمان حفظ و استفاده از آن و کاهش اثرات منفی‌ آن بود.
- سرانه فضای‌سبز برای هر سیرجانی چقدر است؟
ما هنوز ممیزی را برای فضای سبز انجام ندادیم. اما می‌توانم بگویم به طور قطع سرانه فضای‌سبز از سرانه متوسط کل‌کشور بالاتر است. یعنی عددی بالای 20 متر مربع و نزدیک به استانداردهاست.
- یعنی 20 متر مربع برای هر نفر؟
بله. البته من این عدد را به عنوان حداقل می‌گویم چون وقتی قرار باشد یک عدد را به صورت کامل بیان کنیم لازم است ممیزی کامل انجام شود، ضمن اینکه متدهای مربوط به تعریف سرانه‌ی فضای‌سبز با آن چیزی که قبلا بوده تغییر کرده است اما هنوز به ما ابلاغ نکردند، منتظر این هستیم اعلام شود و با ممیزی که انجام می‌شود می‌توان یک عدد دقیق را اعلام کرد اما حداقل 20 متر مربع هست.
- با توجه به بحران آبی که در سیرجان وجود دارد، قرار بود جداسازی آب شرب از آب خام انجام شود، در فرمانداری گفتند این طرح به زودی انجام می‌شود، نظرتان چیست؟
 طرح مربوط به جداسازی آب شرب از آب خام سال 83 توسط مرکز پژوهش‌های شهری و روستایی وزارت کشور استارت خورد. در حال حاضر چیزی در حدود 40 درصد از شهر سیرجان به شبکه جداسازی آب شرب از آب خام مجهز است. مشکل اصلی در این قضیه بحث مالی است رایزنی‌ها هم قبل از سال انجام شده است، ما بابت انجام مابقی پروژه چیزی در حدود 6 و نیم میلیارد تومان نیاز داریم، قرار بود مبلغی را از وزارت کشور بگیریم که به نتیجه نرسید چون وزارت کشور مبلغی را به عنوان کمک برای شهرهای زیر 100 هزار نفر در نظر گرفته بود اما ما به دلیل این که جمعیت‌مان بالای صد هزار نفر بود و علی‌رغم پیگیری‌هایی هم که شد به نتیجه نرسید. مشکل اصلی ما در این قضیه به طور حتم بحث مالی است. بحث دوم اینکه فرض کنید الان مشکل مالی حل شود و 6 و نیم میلیارد در اختیار سازمان قرار بگیرد خب قاعدتا کندوکاری در سطح شهر اتفاق می‌افتد و این یک پروسه‌ی زمانبری است که باید برنامه‌ریزی شود. یعنی یک پروسه که اگر منابع مالی آن جبران شود قاعدتا دوسال وقت می‌برد. در حالی که ما الان بدهی‌های‌ سازمان چیزی در حدود 4 میلیارد و 360 میلیون تومان است. یعنی از پیمانکاران مختلف، مغازه‌داران سطح شهر، از هرکجا که حساب کنید ما بدهکار هستیم. یعنی 70 تا طلبکار داریم. خب این قاعدتا روی کیفیت کار سازمان تاثیر می‌گذارد. شما الان خیلی از مواردی که در سطح شهر می‌بینید دلیل اصلی‌اش وضعیت بد مالی سازمان است.
- در حال حاضر برای آبیاری فضای‌سبز از چندموتورآب استفاده می‌کنید؟
ما 19 موتور آب در سطح شهر داریم که از آن‌ها برای این قضیه استفاده می‌کنیم. ضمن اینکه هدف‌گذاری که انجام شد در زمینه جداسازی آب شرب از آب خام مواردی که خودمان می‌توانیم را انجام می‌دهیم. مثلا در بلوار سردار جنگل و چند نقطه دیگر این اتفاق افتاد. ولی این‌ها جز موارد جزیی هستند و باید یک کار بزرگ‌تری انجام داد که نیازمند منابع مالی است. در این پروژه صرفا جداسازی آب شرب از آب خام مدنظر نیست بلکه در جهت بهینه‌سازی شبکه داخلی آب خام را ایجاد می‌کند و تانکرها حذف می‌شود.
- یکی از مشکلات اصلی آب با تانکر هدررفت زیاد آب است؟
قبلا شاید این اتفاق می‌افتاد اما در یکی دو سال گذشته تمام سعی‌مان این بود که هدررفت آب توسط تانکرها حل شود. در کنار هر تانکری یک ناظر داریم علاوه بر آن خودم وآقای حریفی روزی سه چهار بار بر کارشان نظارت و برخورد می‌کنیم. شاید یک موقع خطاهای انسانی کاملا غیرعمدی اتفاق بیفتد. قبلا در بلوار فاطمیه هدررفت آب زیاد داشتیم اما اصلاح انجام شد. ولی بعضی جاها هنوز پرتی آب وجود دارد که اصلاح آن بسیار هزینه‌بر است. مثلا میرزارضا یکی از محلاتی است که حتما باید اصلاح جوی آب انجام شود، پارسال عددی که بابت اصلاح جوهای این محله در نظر گرفته شد چیزی حدود 800 میلیون تومان بود خب این عدد واقعا سنگین است. از آن طرف هم ما نمی‌توانیم درختان را آبیاری نکنیم یعنی مجبوریم شیر آب را باز کنیم و درختان را آبیاری کنیم. با توجه به مشکلاتی که وجود دارد مثلا شکستگی پل‌ها، شیبی که باید اصلاح شود، آب وارد خیابان می‌شود. از طرفی خیلی جوها را لایه‌روبی کردیم اما لایه‌روبی 10 تا 15 درصد از پرتی آب جلوگیری می‌کند مابقی باید حتما اصلاح ساختار انجام شود. اما متاسفانه وضعیت مالی شهرداری اصلا خوب نیست.
- آماری از هدررفت آب دارید؟
سالانه 6 میلیون مترمکعب آب برای فضای‌سبز استفاده می‌کنیم که از این عدد نزدیک به 1000 مترمکعب مربوط به تانکرهاست.
فضای‌سبز در سیرجان ناعادلانه است، در بعضی نقاط تجمع فضای‌سبز را داریم و در بسیاری جاها کمبود فضای‌سبز ؟
یک بخش از این تجمیع که شما می‌گویید مربوط به طرح تفصیلی است و یک بخش مربوط به وجود منابع آب در آن منطقه است. الان روبه‌روی سایت زباله شهرک ابوالفضل در حال اجرای فضای‌سبز هستیم. علیرغم بی‌پولی لوله‌ها را هم خریدیم و گذاشتیم که این پارک را راه‌اندازی کنیم تا بچه‌های آنجا بلند شوند برای تفریح به مرکز شهر بیایند اما مشکل اصلی بحث آب آنجاست. شما اگر طرح تفصیلی را نگاه کنید دقیقا مشخص است تجمیع در کجا قرار دارد و بر اساس همین هم انجام می‌شود. اما مواردی که الان هست مشکل نداشتن منابع آب است که باید آبرسانی انجام دهیم  که شرایطش را از لحاظ مالی نداریم.درواقع در منطقه‌ای مثل جایی که پارک مسافر، شهربازی، پارک ملت وجود دارد  سه موتور آب وجود دارد  اما در مناطقی مثل آباده ، دهیادگار و مکی‌اباد و... موتور اب نداریم.
- بودجه سازمان فضای‌سبز چقدر است؟
بودجه سازمان فضای‌سبز در سال 95 چیزی در حدود 5 و نیم میلیارد تومان بوده است که از این مبلغ دو نیم میلیارد تومان مربوط به دیون سال قبل بود. از طرفی پارسال چیزی حدود 50 درصد بودجه شهرداری تحقق پیدا کرد که  این هم تاثیر می‌گذارد. درواقع عملا با هیچی داشتیم کار می‌کردیم و حقوق می‌دهیم. خب این نتیجه‌اش می‌شود پایین آمدن سطح کیفیت کار
- چندتا نیرو دارید؟
ما 163 نیرو داریم.گر برابر استانداردها بخواهیم در نظر بگیرید تقریبا با یک چهارم در ازای هر هکتار خدمات ارایه می‌کنیم، در این چندساله نیروهایی که بازنشسته یا از سازمان فضای‌سبز به جاهای دیگر منتقل یا فوت شدند باعث کاهش نیرو شد و این کاهش در ارایه خدمات خودش را نشان می‌دهد. مثلا کوی شریعتی 63 تیکه فضای‌سبز دارد و این 63 تیکه را دو نفر نیرو پوشش می‌دهند که یکی از آن‌ها هم به صورت چرخشی است. شما فقط در ذهن‌تان داشته باشید اگر نیروی ما بخواهد آب را در نقطه اول  باز ‌کند بعد به نقطه 63 برود و دوباره برگردد ببینید چقدر زمان می‌برد. ما در بحث نیرو با کمبود مواجه هستیم. قاعدتا باید حرکت به سمت برون‌سپاری برود. ما بخش‌هایی را به صورت برون‌سپاری انجام دادیم اما دارد برنامه‌ریزی می‌شود که تمام ساختار یک پارک به صورت تجمیع دست پیمانکار قرار بگیرد. و فکر می‌کنم برای سال آینده بتوانیم چند نقطه را به صورت تجمیع برون‌سپاری کنیم.